Haber: Seyfi ÇELİKKAYA
(YOZGAT) – Yozgat’ta, şekerpancarı ve yağlık ayçiçeğinde hasat devam ederken, diğer taraftan da 2026-2027 sezonuna yönelik ekim sezonuna yönelik çalışmalara başlandı. Hububat fiyatları ile mazot ve gübre maliyetleri arasındaki makasın açılması, üreticinin yeni sezon öncesi endişelerini artırdı. Yozgat’ta çiftçilik yapan Süleyman Çatalyürek, son 3 sezona yönelik kalem kalem girdi ve gelirleri hesaplayarak, “Çiftçimiz sezona borçlu girdi” dedi.
Yozgat’ta tarımsal üretim için kolları sıvayan çiftçiler, özellikle mazot ve gübre fiyatlarındaki artışın çiftçinin üretim maliyetlerini ciddi şekilde yükselttiğine dikkati çektiler. Yeni sezonun başlangıcında çiftçinin sadece tarlasını sürüp, tohum atmak için dekarda 2 bin 200 ile 2 lira 300 lira arasında harcama yaptığı, maliyetlerin geçen yıla göre yüzde 100’ün üzerinde arttığı kaydedildi.
Eski Yozgat Ziraat Odası Başkanı olan ve Özlüce köyünde çiftçilik ve tarımsal faaliyetlerle bulunan Süleyman Çatalyürek, son üç sezonda çiftçinin girdilerini ve gelirini kalem kalem hesapladı, sonuçta çiftçinin borçlu olarak sezona giriş yapmak zorunda kaldığını anlattı.
Çatalyürek, şöyle konuştu:
“Geçen yıl ortalama 22-24 liraya DAP gübrenin tonunu aldı çiftçimiz. 16 bin ila 18 bin lira arasında da üre gübreyi aldı. Bir teneke ot ilacı ve muadilleri ortalama 2 bin lirayla 2 bin 500 lira arasında seyretti. Bu da 100 dönüme gider. Çiftçimiz dekara 25 kilo tohum attı. Tohumluğu geçen sene 20 liradan aldık, bu sene 30 lira oldu. Geçen sene 38 lira ile mazotu kapattık, bu sene 102 lira. Çiftçinin geçen sene yüzde 80’i bankalara ve Tarım Kredi’ye borçlu girdi. Sebebi de geçen sene ürünümüzün sıkıntı oluşundan dolayı. Geçen sene 13 liraya hububat satarken bu sene 14 liraya, 15 liraya sattık. Ama mazot farkı ortada. ve paralarımızı geç aldık, hiç gününde alamadık. Bu sene ürünümüz iyi olmasına rağmen fiyatın hoş olmayışından çiftçimiz halen sıkıntılı.
“ZİRAAT BANKASI VE TARIM KREDİ’YE BORCU OLMAYAN ÇİFTÇİ HER KÖYDEN PARMAKLA GÖSTERİLİR”
Ziraat Bankası ve Tarım Kredi’ye borcu olmayan çiftçi her köyden parmakla gösterilir derecede, iki elin parmakları kadar. Kalanın tamamı Ziraat Bankası’yla Tarım Kredi’ye borcunu borçla çeviriyor. Bankalardan kart veriyorlar. Bizim elimize nakit para vermiyor Ziraat Bankası. Niye vermiyor? Şimdi peşin para ben mazotu yüzde 5 iskontolu alma şansına sahip oluyorum. Ama kart olduğu zaman 100 bin lirada 2 bin lira, 3 bin lira, 5 bin lira kesintiyle mazot alıyoruz. Oradan da zarar ediyoruz. Bankaya borçlanıyoruz. Bizim paramızı nakit verirlerse elimize, hatta nakitten ziyade gübreciye, ilaççıya, tohumcuya, mazotçuya, bize vermeden direkt ödemeleri bizim için daha iyi. Nereden bakarsan böyle yüzde 5 de bankanın bir artı sıkıntısı var çiftçimize.”
Yağışlara bağlı olarak bu yıl verimin yüksek olduğunu belirten çeken Çatalyürek, buna rağmen ekilişlerde zayıflamanın olacağını savundu. Çatalyürek, “Yüzde 100 peşin çalışan kalmamış. Dünya normlarında, ülkemiz normlarında ortalama çiftçi 8-10 litre mazotla bir dekar toprağını işler. Nasıl işler? Sürümünden hasata ortalama azı 8 litre, çoğu 10 litre. Ortalama 24 kilogram ile 28 kilogram tohum atar, buğdaya. İlaçlamaya gelince ortalama 20 lire, 18 litre ilaçla veya muadil ilaçla 2 bin lira ile 2 bin 500 lira arasında ilaçlamayı yapar. ve peşinden biçerdöver bedeli ve evine getirir, nakliyesi, hepsi bunların içinde” diye konuştu.
“ÇİFTÇİMİZ SEZONA BORÇLU GİRDİ”
Çatalyürek, önceki sezonun ülke genelinde sıkıntılı geçtiğini belirterek, şunları kaydetti:
“Bu seneye gelince 400 kilogramın altına ürünümüz düşmedi. Tabanı 400, tavanı 800 kilogram ama fiyatımız 14 bin, 14 bin 750 civarında sattık. 2025 ve 2026 içinde hububattaki genel durum şu; yağmurlardan dolayı 6 bin 500, 7 bin lira dekarda gelirimiz oldu. 2 bin 500 lira da ortalama giderimiz oldu. Çiftçinin cebinde parası kaldı. 2026 ve 2027 sezonunu ele alacak olursak, dekara mazot 800 lira, tohum 625 lira, taban gübresi 785 lira. Bu işin başlangıcı. 2 bin 200 ile 2 lira 300 arasında şu andaki dekara giderimiz. Ama 2027 yılında harcayacağımız masraflarımız var. Yeşil gübre, bahar gübresi atacağız. Bunun yanında ilaçlama yapacağız. Bunun yanında hasat bedeli var ve nakliye bedeli var ve fiyat ortada yok. Satış bedeli var. Bu hesabı da önümüzdeki yıl tamamlamış olacağız. 2025 ve 2026 net fiyatımız; gelirimiz 7 bin lira, giderimiz 2 bin 500 lira. 2026-2027 sezonunda şu anda yüzde 60’ını işledik. Bu da 2 bin 200-2 bin 300 lira civarında, yeşil gübresi, nakliyesi, hasatı, ilaçlaması hariç. Bunlar da 2027’de açıklanacak. Bahar gübresi bunları kullanacağız o hesapta önümüzdeki yıl içerisinde taban fiyatla beraber ortaya çıkacak. Çiftçimiz sezona borçlu girdi. Geçen seneki borçluluk halen devam ediyor. Tarım girdilerinde mesela gübrede yüzde 100 fiyat yükseldi. Mazotta yüzde 100’ü geçti. Zaten çiftçinin ana kalemi tohum, gübre, ilaç, mazot.”
